مقایسه فنی لوله کاروگیت و لوله بتنی

با توجه به اینکه لوله های کاروگیت و بتنی از نظر ساختار و متریال با هم متفاوت هستند، در نتیجه عملکرد آنها در پروژه های مختلف از جمله شبکه فاضلاب با هم فرق دارد. در زمان خرید لوله کاروگیت لازم است به این موارد توجه شود تا بهترین گزینه را انتخاب کنید. از مهم ترین تفاوت های این دو لوله با هم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

مقایسه فنی لوله کاروگیت و لوله بتنی

سرعت انتقال فاضلاب

سرعت انتقال فاضلاب در لوله‌ کاروگیت تا حد زیادی بیشتر از لوله‌ بتنی است و دلیل این تفاوت، جنس و ساختار سطح داخلی آن ‌ها می باشد. جداره داخلی لوله کاروگیت از مواد پلی ‌اتیلن سنگین و کاملا صیقلی ساخته شده و به همین دلیل ضریب زبری آن بسیار پایین حدود 0.009 باشد. اما لوله ‌های بتنی چون از سیمان و ماسه ساخته می شوند، سطح داخلی آنها ناهموار و متخلخل است و ضریب زبری حدود 0.013 است.
این تفاوت در زبری، تاثیر مستقیم بر سرعت عبور سیال از داخل لوله ها دارد. زبری سطح بتن مثل یک ترمز مداوم در برابر جریان عمل می ‌کند و سرعت حرکت فاضلاب را کاهش می ‌دهد. در نتیجه احتمال رسوب‌ گذاری و ته ‌نشینی مواد معلق موجود در فاضلاب در لوله های بتنی افزایش پیدا می کند. اما در لوله کاروگیت، سطح صاف و صیقلی داخلی اجازه می ‌دهد فاضلاب با کمترین اصطکاک و حداکثر سرعت حرکت کند و رسوب گذاری در آنها بسیار کم است.

مقاومت در برابر فشار خاک

لوله بتنی مثل سنگ، سفت و سخت است و به دلیل انعطاف پذیر نبودن، عبور ماشین آلات سنگین از روی محل دفن لوله و فشار خاک باعث ترک و شکستگی آن می شود. اما لوله کاروگیت بدنه منعطفی دارد و وقتی فشار سنگینی از بالا به آن وارد می شود، به جای اینکه بشکند، کمی منعطف شده و این فشار را به خاک کوبیده ‌شده دور خودش منتقل می‌ کند. به همین دلیل فشار وارد شده به لوله کاروگیت باعث ترک و شکستگی آن نمی شود. در مطلب لوله کاروگیت چیست به طور کامل این ویژگی لوله ها بررسی شده و می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر آن را مطالعه کنید.

مقاومت در برابر خوردگی و مواد شیمیایی

یکی از اصلی ترین آسیب هایی که به لوله در شبکه فاضلاب وارد می شود، خوردگی با گاز و مواد اسیدی است. در فاضلاب شهری و صنعتی اسیدهای خورنده و گاز زیادی وجود دارد که مواد بتنی را به مرور پودر می کنند. به همین دلیل بعد از چند سال از اجرای شبکه فاضلاب با لوله بتنی باید لوله ها تعویض شوند. اما لوله کاروگیت چون از جنس پلاستیک فشرده و مواد پلی اتیلنی است، در برابر تماس با اسید و مواد شیمیایی واکنش نشان نمی‌ دهد.

آب ‌بندی و جلوگیری از نشت فاضلاب

در اجرای شبکه های فاضلاب، یکی از اصول بسیار مهم جلوگیری از نشت فاضلاب به اطراف است و لوله و اتصالات باید به درستی آب بندی شوند. لوله‌ های کاروگیت با واشرهای لاستیکی مخصوص و کوپلر، خیلی راحت درون هم قرار گرفته و محکم می شوند. اتصالات لوله کاروگیت بسیار قوی هستند و حتی با نشست یا تکان خوردن زمین هم باز نمی ‌شوند و احتمال نشتی در آنها صفر است.
یکی از مهم ترین تفاوت های لوله بتنی و کاروگیت در شبکه فاضلاب، آب بندی آنها است. برای وصل کردن لوله های بتنی به هم معمولا از ملات سیمان یا چسب ‌های مخصوص استفاده می ‌کنند. این مواد انعطاف ندارند و با کوچک ‌ترین تکان یا جابه‌ جایی خاک، محل اتصال ترک می‌ خورد. در نتیجه، احتمال نشت فاضلاب در لوله های بتنی بیشتر از کاروگیت است.

طول عمر و دوام

در مقایسه لوله کاروگیت و لوله بتنی در شبکه فاضلاب از نظر طول عمر و دوام شک نکنید که همیشه کاروگیت در سطح بهتری قرار دارد. این لوله‌ ها چون از جنس پلی اتیلن با چگالی بالا هستند، نمی ‌پوسند، زنگ نمی ‌زنند و با گذشت زمان کیفیت خودشان را از دست نمی ‌دهند. به همین دلیل به راحتی بین ۵۰ تا ۱۰۰ سال در زیر زمین عمر می‌ کنند. در مقابل، لوله بتنی با گذشت زمان بر اثر تماس با اسید فاضلاب دچار خوردگی شده و ممکن است بعد از ۲۰ یا ۳۰ سال ترک بخورند و تخریب شوند. در مطلب مقایسه لوله کاروگیت و لوله پلیکا نیز به این موضوع اشاره شد که کاروگیت طول عمر بیشتری نسبت به سایر لوله دارد.

مقایسه لوله کاروگیت و بتنی از نظر نصب و نگهداری

علاوه بر ویژگی های فنی، این دو نوع لوله از نظر نحوه نصب و اجرا و نگهداری نیز با هم تفاوت دارند. برخی از مهم ترین تفاوت های این دو لوله عبارتند از:

مقایسه لوله کاروگیت و بتنی از نظر نصب و نگهداری

تفاوت در حمل، نصب و اجرا

وزن لوله ‌های بتنی بسیار زیاد است و حمل و قرار دادن آن ‌ها در ترانشه باید با ماشین ‌آلات سنگین و جرثقیل انجام شود. به همین دلیل سرعت اجرای آنها تا حد زیادی پاینی است و حمل و جابه جایی آنها هزینه بر است. علاوه بر این، لوله ‌های بتنی طول کوتاهی دارند و برای یک مسیر مشخص، باید تعداد خیلی زیادی لوله به هم وصل شوند که زمان اجرا را افزایش می دهد.
در مقابل، لوله‌ های کاروگیت بسیار سبک هستند و با سرعت بالا و بدون نیاز به ماشین آلات سنگین می توان آنها را حمل و جا به جا کرد. یکی دیگر از تفاوت های لوله کاروگیت و بتنی در طول شاخه آنها است. کاروگیت در شاخه ‌های بلند ۶ متری تولید می ‌شوند و نیاز به اتصالات کمتری در اجرای شبکه فاضلاب دارند. این ویژگی باعث می شود سرعت اجرای لوله کشی فاضلاب افزایش پیدا کند.

تعمیر و نگهداری

بخش زیادی از هزینه های شبکه فاضلاب به تعمیر و نگهداری از لوله ها اختصاص داده می شود. لوله بتنی و کاروگیت از این نظر متفاوت هستند. نگهداری از لوله‌ های بتنی هزینه بر و زمان بر است. چون سطح داخلی بتن زبر است، چربی، لجن و سایر مواد خیلی راحت به دیواره‌ های آن می ‌چسبند و بعد از مدتی لوله دچار گرفتگی می ‌شود. به همین دلیل باید لایروبی و شستشوی خطوط انجام شود. علاوه براین، تعویض لوله های بتنی آسیب دیده نیاز به ماشین آلات و بودجه زیادی دارد.
همان طور که در طول متن اشاره شد، سطح داخلی لوله های کاروگیت صاف و صیقلی است و رسوب نمی گیرند. علاوه براین، اگر بخش هایی از لوله دچار آسیب شوند، همان قسمت به راحتی بریده شده و با یک کوپلر یا جوش پلاستیکی ساده در کوتاه‌ ترین زمان بدون نیاز به ماشین آلات تعمیر می شود.

تفاوت قیمت لوله کاروگیت و لوله بتنی

در حالت کلی و با مقایسه قیمت لوله ها در بازار متوجه می شوید که بتن ارزان تر است. اما قیمت خرید این لوله ها ارزان است و نمی توان از هزینه های پنهان از قبیل حمل و جا به جایی، ترمیم و نگهداری و زمان اجرای طولانی آن چشم پوشی کرد. در بسیاری از پروژه ها، هزینه کل اجرای شبکه با کاروگیت کمتر از بتن خواهد بود و در بلندمدت هم هزینه های لایروبی آنها تقریبا صفر است.

جدول مقایسه لوله کاروگیت و لوله بتنی

در چه پروژه ‌هایی لوله کاروگیت انتخاب بهتری است؟

با توجه به ویژگی های این لوله ها، در پروژه های زیر می توانید کاروگیت را انتخاب کنید:

  • شبکه ‌های فاضلاب شهری و خانگی
  • لوله کاروگیت برای جمع آوری آب های سطحی
  • انتقال پساب ‌های صنعتی و شیمیایی کارخانجات
  • لوله کشی شبکه فاضلاب مناطق زلزله‌ خیز، سست و باتلاقی
  • شبکه فاضلاب مناطق با سطح آب زیرزمینی بالا
  • پروژه ‌های نیازمند اجرای سریع و بدون ماشین ‌آلات سنگین
  • زمین ‌های مسطح و خطوط انتقال با شیب کم

در چه پروژه‌ هایی لوله بتنی انتخاب بهتری است؟

  • خطوط انتقال آب باران و آب ‌های سطحی شهری
  • پروژه ‌های با سایزهای بسیار بزرگ قطر بالای ۲۰۰۰ میلی ‌متر
  • ساخت کانال ‌های آب‌رسانی باز و باکس‌ های بتنی پیش‌ ساخته هدایت سیلاب

برای شبکه فاضلاب لوله کاروگیت بهتر است یا بتنی؟

به عنوان نتیجه گیری از مقایسه لوله کاروگیت و بتنی در شبکه فاضلاب، می توان گفت برای این پروژه ها لوله کاروگیت همیشه در اولویت قرار می گیرند. فاضلاب به دلیل تولید گازهای اسیدی، به شدت به لوله‌ های بتنی آسیب وارد کرده و ظرف چند سال از درون متلاشی و پودر می‌ کند. در حالی که لوله کاروگیت مقاومت شیمیایی بالایی دارد و بدون پوسیدگی تا حداقل 50 سال عمر می‌ کند. لوله بتنی را فقط برای هدایت آب باران می توان استفاده کرد.

سوالات متداول

چرا لوله کاروگیت برای شبکه فاضلاب بهتر از لوله بتنی است؟

چون فاضلاب گازهای اسیدی خورنده تولید می ‌کند و بتن را به مرور زمان پودر می ‌کند. اما لوله کاروگیت مقاومت شیمیایی بالایی دارد و دچار پوسیدگی نمی ‌شود.

از نظر قیمت تمام‌ شده، لوله کاروگیت اقتصادی ‌تر است یا بتنی؟

اگرچه قیمت خرید لوله بتنی کمتر است، اما وزن سبک و نصب سریع کاروگیت هزینه‌ های سنگین حمل ‌و نقل، کرایه جرثقیل و طولانی شدن پروژه را حذف کرده و هزینه نهایی کل پروژه را ارزان ‌تر می‌ کند.

طول عمر لوله‌ های کاروگیت چقدر بیشتر از لوله بتنی است؟

لوله ‌های کاروگیت به دلیل ساختار پلی اتیلنی سخت و منعطف خود بین ۵۰ تا ۱۰۰ سال عمر می ‌کنند، در حالی که لوله ‌های بتنی در محیط ‌های اسیدی فاضلاب پس از ۲۰ تا ۳۰ سال دچار خوردگی، ترک ‌خوردگی و تخریب می ‌شوند.

در چه پروژه‌ هایی هنوز استفاده از لوله بتنی انتخاب بهتری است؟

لوله بتنی برای هدایت آب ‌های سطحی و باران که اسیدی نیستند، پروژه ‌های غول ‌پیکر با قطر بالای ۲۰۰۰ میلی ‌متر و نقاطی با بار ترافیکی فوق ‌سنگین مثل زیرسازی راه ‌آهن و باند فرودگاه انتخاب بهتری است.