لوله پلیکا برای فاضلاب
لوله پلیکا (U-PVC) یک لوله تک جداره و محکم است که از PVC بدون افزودن مواد روان کننده تولید می شود. ساختار فیزیکی این لوله به صورت یک استوانه یکپارچه با دیواره های داخلی و خارجی صاف و صیقلی طراحی شده است. به همین دلیل لوله شکل ظاهری استوانه ای و ثابت خود را در برابر فشارهای معمولی حفظ می کند. این لوله ها وزن سبکی دارند و در لوله کشی داخل ساختمان بیشترین کاربرد را دارد.
قبل از بررسی تفاوت لوله کاروگیت و پلیکا برای فاضلاب، بهتر است ابتدا به معرفی ویژگی ها و نقاط مثبت و منفی این لوله ها بپردازیم. برخی از مهم ترین ویژگی هایی که قبل از خرید لوله پلیکا باید به آن توجه داشت عبارتند از:
- سطح داخلی صاف: ضریب زبری بسیار پایین این لوله ها باعث می شود که فاضلاب و ذرات معلق درون آن با کمترین اصطکاک حرکت کنند و احتمال رسوب گذاری و گرفتگی خطوط تا حد زیادی کاهش پیدا کند.
- مقاومت شیمیایی بالا: در برابر تماس با مواد اسیدی، بازها و شوینده های قوی خانگی لوله پلیکا مقاوم است و دچار خوردگی نمی شود.
- اتصال سریع و آب بندی آسان: این لوله ها با استفاده از چسب پلیکا یا واشرهای مخصوص به سرعت و با ضریب اطمینان بالا به یکدیگر متصل می شوند.
- وزن سبک و حمل آسان: در مقایسه با لوله های فلزی یا بتنی قدیمی، وزن بسیار کمی دارد و هزینه های جابه جایی را کاهش می دهد.
- شکنندگی در برابر ضربه و سرما: ساختار انعطاف ناپذیر و سخت و شکننده پلیکا باعث می شود که در دمای پایین یا در اثر ضربات شدید فیزیکی دچار ترک و شکستگی شود.
- انعطاف پذیری کم در برابر نشست زمین: به دلیل خشک و سخت بودن ساختار لوله، اگر زمین زیر آن دچار نشست شدید شود، احتمال شکستگی یا دررفتگی اتصالات وجود دارد.
- محدودیت در سایزهای بسیار بزرگ: این لوله ها در سایزهای بزرگ تولید نمی شوند.
- حساسیت به اشعه ماوراء بنفش (UV): اگر لوله پلیکا برای مدت طولانی در معرض نور مستقیم خورشید قرار بگیرند، دچار خشکی شدید و تغییر رنگ شده و طول عمر آن ها کاهش پیدا می کند.
لوله کاروگیت در سیستم فاضلاب
لوله کاروگیت یک لوله دوجداره با دو لایه مجزا است که با مواد پلی اتیلن چگالی بالا HDPE تولید می شود. لایه بیرونی این لوله موج دار و کنگره ای و لایه داخلی آن کاملا صاف و صیقلی است. به همین دلیل آب و فاضلاب با حرکت ثقلی و بدون نیاز به فشار جانبی در این لوله ها حرکت می کنند. اگر می خواهید با ساختار و ویژگی های این لوله بیشتر آشنا شوید، پیشنهاد می کنیم مقاله لوله کاروگیت چیست را مطالعه کنید.
در جدول زیر مزایا و معایب لوله کاروگیت در فاضلاب شهری به طور خلاصه بررسی شده است. اطلاع از این ویژگی ها باعث می شود مقایسه لوله کاروگیت و پلیکا در فاضلاب را بهتر درک کنید.
تفاوت فنی و تخصصی کاروگیت و پلیکا در شبکه فاضلاب
تا این بخش از مطلب با ویژگی های اولیه هر دو لوله آشنا شدیم، اما در انتخاب نهایی لوله برای یک سیستم فاضلابی باید به تفاوت های ساختاری آنها در خاک توجه شود. از نظر فنی و مهندسی مقایسه لوله پلیکا و کاروگیت باید براساس ۴ فاکتور زیر بررسی شود:
رفتار لوله ها در خاک
بزرگ ترین تفاوت فنی لوله کاروگیت و پلیکا در نوع واکنش آن ها به فشاری است که در خاک تحمل می کنند. چون لوله های پلیکا سخت و شکننده هستند و کاروگیت ساختار انعاف پذیر دارد. لوله پلیکا تمام بار سنگین خاک بالای سرش را روی دیواره های خود تحمل می کند. اگر فشار از حد توان لوله بالاتر برود یا زمین زیر آن نشست کند، پلیکا به دلیل خشک بودن ساختارش دچار ترک و شکست می شود.
کاروگیت چون ساختار موج دار دارد، وقتی فشاری از بالا به آن وارد می شود، به مقدار کم دفرمه و پهن می شود. این کار باعث انتقال فشار به خاک متراکم دو طرف لوله می شود. در نتیجه، در برابر نشست زمین یا زلزله، به جای شکستن، انعطاف نشان می دهد و خرید لوله کاروگیت انتخاب بهتری است.
آب بندی و جلوگیری از نشت
یکی از چالش های بسیار مهم در اجرای شبکه فاضلاب، آب بندی لوله ها و جلوگیری از نشت است. استفاده از چسب مخصوص باعث یکپارچگی در اتصال لوله های پلیکا می شود. اما به مرور زمان و با نشست جزئی خاک، چسب ها ممکن است خاصیت خود را از دست بدهند و اتصالات دچار نشت شود.
برخلاف لوله های پلیکا، اتصالات کاروگیت تنوع زیادی دارد و از سیستم کوپلر و واشر لاستیکی یا جوش اکسترودری برای آنها استفاده می شود. این اتصالات باعث آب بندی کاملا انعطاف پذیر می شود و حتی با جابه جایی های اندک زمین هم باز نشده و مانع از نفوذ ریشه درختان به داخل لوله می شود.
ضریب زبری لوله
سرعت حرکت فاضلاب و ته نشین نشدن ذرات ارتباط مستقیم با جداره داخلی لوله دارد. لوله های کاروگیت و پلیکا هر دو از نظر صیقلی بودن جداره داخلی در سطح مطلوبی قرار دارند و ضریب زبری آنها نزدیک به ۰.۰۰۹ تا ۰.۰۱ است. اما توجه داشته باشید که به لوله های کاروگیت در شاخه های ۶ متری نسبت به پلیکا با همین طول شاخه، تعداد اتصالات و زانوی کمتری در مسیرهای فرعی اجرا می شود. در نتیجه، کاروگیت در مسیرهای طولانی، افت فشار کمتری ایجاد می کند و در سیستم فاضلاب ثقلی، جریان یکنواخت تری ایجاد می شود.
پایداری در برابر گازهای مخرب فاضلابی
یکی دیگر از فاکتورهای بسیار مهم در مقایسه لوله کاروگیت و پلیکا میزان پایداری آنها در برابر گازهای مخرب فاضلاب است. در لوله های انتقال فاضلاب ثقلی، فضایی خالی در بالای جریان وجود دارد که محل تجمع گازهای خطرناک است. هر دو متریال HDPE در کاروگیت و U-PVC در پلیکا مقاومت شیمیایی بالایی در برابر این گازهای مخرب دارند. اما پلی اتیلن سنگین کاروگیت در برابر ترکیبات نفتی و حلال های شیمیایی صنعتی که ممکن است وارد فاضلاب شوند، در بلند مدت نسبت به پلیکا پایداری بیشتری دارند.
مقایسه لوله کاروگیت و پلیکا از نظر اقتصادی
با توجه به اهمیت بسیار زیادی مدیریت بودجه در پروژه ها، در انتخاب پلیکا و کاروگیت نمی توان فقط به فاکتورهای فنی توجه کرد. این لوله ها از نظر اقتصادی سه تفاوت مهم دارند که عبارتند از:
- هزینه خرید اولیه: در قطرهای کوچک و زیر ۲۰۰ میلی متر، پلیکا قیمت مناسب تری دارد. اما در سایزهای بزرگ تولید پلیکا به شدت گران تمام می شود و کاروگیت در جایگاه بهتری قرار می گیرد.
- هزینه های حمل و نقل: به دلیل دوجداره و خالی بودن فضای داخلی لوله های کاروگیت، می توان لوله های سایز کوچک تر را درون لوله های بزرگ‌تر قرار داد. این کار حجم محموله را کاهش داده و باعث صرفه جویی در هزینه حمل می شود.
- هزینه اجرا: لوله های کاروگیت برای اینکه در برابر فشار خاک زیر زمین تغییر شکل ندهند، به بسترسازی دقیق و خاک ریزی متراکم در زمان دفن نیاز دارند. به همین دلیل اجرای کاروگیت نسبت به پلیکا هزینه بیشتری دارد.
نتیجه گیری؛ برای فاضلاب لوله کاروگیت بهتر است یا پلیکا
از نظر مهندسی هیچ کدام از این دو نوع لوله همیشه برتری ندارد و باید به شرایط پروژه دقت کنید. برای اینکه در زمان خرید دچار سردرگمی نشوید، موارد زیر می تواند مفید باشد:
- اگر پروژه شما مربوط به سیستم فاضلاب داخلی ساختمان، داکت، خطوط ناودانی، انشعابات فرعی ساختمانی و کارهایی است که به سایزهای کوچک زیر ۲۰۰ میلی متر نیاز دارند و لوله ها قرار نیست زیر بارهای سنگین ترافیکی دفن شوند، لوله پلیکا را انتخاب کنید.
- لوله کاروگیت (HDPE) را انتخاب کنید اگر در حال اجرای شبکه های اصلی فاضلاب شهری، خطوط انتقال پساب صنعتی، سیستم های زهکشی بزرگ، یا جمع آوری آب‌های سطحی هستید که به سایزهای بزرگ، عمق دفن زیاد و انعطاف پذیری در برابر نشست زمین نیاز دارند، کاروگیت انتخاب بهتری خواهد بود.
سوالات متداول
آیا می توان لوله کاروگیت را به لوله پلیکا متصل کرد؟
بله، با استفاده از اتصالات تبدیلی مخصوص یا واشرهای هم سایز، می توان لوله پلیکا خطوط فاضلاب خانگی را به لوله کاروگیت در شبکه اصلی شهری متصل کرد.
طول عمر کدام لوله در زیر خاک بیشتر است؟
هر دو لوله در صورت اجرای استاندارد و بسترسازی صحیح، طول عمر مفیدی بین ۵۰ تا ۱۰۰ سال دارند. با این حال، کاروگیت در برابر حرکات خاک و نشست زمین دوام بیشتری دارد.
برای فاضلاب خروجی یک باغ یا ویلا کدام بهتر است؟
اگر مسیر تا چاه یا شبکه شهری کوتاه و سایز لوله زیر ۴ یا ۵ اینچ است، پلیکا از نظر اقتصادی و اجرا گزینه بهتری است. اما اگر مسیر طولانی است و ریشه درختان فراوانی در باغ وجود دارد، کاروگیت به دلیل اتصالات ضد نفوذ ریشه، انتخاب امن تری خواهد بود.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.