رفع نشتی لوله آب پلی اتیلن از اقدامات بسیار مهم برای جلوگیری از هدررفت آب و خسارت های سنگین به شبکه های انتقال آب و فاضلاب است. تفاوتی ندارد که با یک لوله پلی اتیلن توکار شکسته و سوراخ شده در اعماق خاک روبرو باشید یا با خرابی اتصالات در لوله های روکار، در هر صورت باید سریع ترین روش موثر را انتخاب کنید. در این مطلب از کاروگیت سازان روش های تعمیر لوله پلی اتیلن و از بین بردن نشتی لوله ها را معرفی و سپس نحوه تشخیص نشتی و دلایل بروز این مشکل را با جزئیات بررسی می کنیم.
روش های رفع نشتی دائمی لوله آب پلی اتیلن
در پروژه هایی که لوله ها تحت فشار کاری بالا هستند، مانند خطوط انتقال آب و گاز و یا نشتی به دلیل شکستگی عمیق، ترک های طولی و پوسیدگی رخ می دهد، از روش های دائمی برای رفع نشتی لوله پلی اتیلن استفاده می شود. در این روش ها ساختار لوله به حالت استاندارد اولیه برمی گردد و عمر مفید آن کاهش پیدا نمی کند. از بهترین روش های دائمی تعمیر لوله پلی اتیلن و از ببین بردن نشتی های آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1- استفاده از کوپلینگ فشاری یا مکانیکی
برای نشتی یابی لوله آبیاری کشاورزی و لوله های پلی اتیلن مصرف شده در منازل، کوپلینگ یا رابط فشاری بیشترین کاربرد را برای رفع نشتی دارد. چون این روش کاملا مکانیکی و دستی است و به هیچ نوع دستگاه جوش نیاز نخواهید داشت. این روش به صورت زیر انجام می شود:
- ابتدا جریان آب را قطع کنید. بخش آسیب دیده لوله را به صورت عمود برش دهید. اگر لوله دچار ترک طولی شده، باید تمام طول ترک را ببرید و جدا کنید.
- لبه های لوله پلی اتیلن را با یک پارچه تمیز خشک کنید. با استفاده از یک سوهان یا کاتر، پلیسه های ناشی از برش را از لبه لوله بردارید تا واشر رابط را پاره نکند.
- رابط را باز کنید و ببینید لوله تا چه عمقی باید داخل آن برود. این فاصله را روی بدنه لوله علامت بزنید.
- مهره، حلقه نگهدارنده و واشر را به ترتیب روی لوله قرار دهید. در برخی مدل ها نیازی به باز کردن کامل نیست و لوله با فشار داخل می رود.
- لوله را تا محل علامت گذاری شده با فشار داخل بدنه رابط بفرستید. سپس مهره را با دست و در نهایت با آچار مخصوص پلی اتیلن محکم کنید. دقت داشته باشید که نباید بیش از حد سفت کنید، در غیر این صورت، بدنه پلاستیکی رابط ترک می خورد.
2- رفع نشتی لوله آب پلی اتیلن با جوش الکتروفیوژن و بوشن مخصوص
در خطوط لوله حساس مثل گاز یا شبکه آبرسانی تحت فشار برای رفع نشتی لوله آب پلی اتیلن از جوش الکتروفیوژن استفاده می شود. این روش نیاز به دستگاه و ابزارهای مخصوص دارد و به صورت زیر انجام می شود:
- ابتدا جریان سیال را قطع کنید. بخش آسیب دیده لوله را ببرید. دقت کنید که دو سر لوله باید کاملا صاف و عمود بر محور لوله برش خورده باشند تا در مرکز بوشن الکتروفیوژن به هم برسند.
- محل اتصال روی لوله را به اندازه نصف طول بوشن علامت بزنید. سپس با استفاده از ابزار مخصوص اسکراپر، لایه اکسید روی سطح لوله را بتراشید. اگر لایه برداری انجام نشود، جوش به هیچ عنوان برقرار نمی شود و نشتی ادامه خواهد یافت.
- پس از لایه برداری، محل تراشیده شده و داخل بوشن الکتروفیوژن را با دستمال مخصوص و الکل تمیز کنید چربی یا خاک از بین برود. بعد از این مرحله دیگر به سطوح دست نزنید.
- دو سر لوله را داخل بوشن قرار دهید. کابلهای دستگاه جوش الکتروفیوژن را به فیش های روی بوشن متصل کنید.
- دکمه شروع را بزنید و منتظر بمانید تا سیکل جوش تمام شود. سپس تا زمان خشک شدن کامل محل اتصال صبر کنید.
3- تعمیر لوله پلی اتیلن با جوش لب به لب
برای تعمیر لوله پلی اتیلن سایز بالا و از بین بردن نشتی آن، چون ضخامت دیواره ها زیاد است از جوش لب به لب استفاده می شود. در این روش باید دو سر لوله توسط یک صفحه داغ ذوب شود و سپس با فشار به هم متصل شوند. مراحل اولیه آماده سازی لوله و برش دادن تمیز کردن آن شبیه به روش های قبل است و تنها تفاوت در نحوه اتصال دو سر لوله به هم است. دقت داشته باشید که بعد از اتصال دو سر لوله، باید حلقه جوش یا لبه و bead تشکیل شود.
4- رفع نشتی لوله با کمربند پیچی (Repair Saddle)
سریع ترین راه دائمی برای زمانی است که لوله دچار سوراخ شدگی موضعی شده و نمی خواهید لوله را ببرید، استفاده از کمربند پیچی یا عملیاتی است. این کمربندها جلوی نشتی لوله را می گیرند و طول عمر آن را تا حد زیادی افزایش می دهند. برای نصب کمربند عملیاتی روی لوله پلی اتیلن مراحل زیر را باید انجام دهید:
- اطراف سوراخ را به خوبی تمیز و خشک کنید. هرگونه سنگریزه یا برجستگی روی بدنه لوله را با سمباده نرم صاف کنید تا واشر کلمپ روی لوله بنشیند.
- واشر لاستیکی را روی محل سوراخ قرار دهید. سوراخ لوله باید درست در مرکز واشر قرار بگیرد.
- دو قطعه نیم دایرهای کمربند را دور لوله قرار دهید و پیچ های آن را ببندید.
- پیچ ها را به صورت ضربدری و هم زمان سفت کنید تا فشار به صورت یکنواخت به واشر وارد شود و از تغییر شکل لوله جلوگیری شود.
روش های موقت رفع نشتی لوله آب پلی اتیلن
روش های موقت همان طور که از نامشان مشخص است، برای رفع همیشگی نشتی لوله پلی اتیلن کاربرد ندارد و نوعی تعمیر اضطراری هستند. در شرایطی که به تجهیزات جوشکاری و ابزارهای حرفه ای برای تعمیر لوله پلی اتیلن دسترسی نیست، از این روش ها به صورت موقت جلوی نشت لوله گرفته می شود. سپس در اولین فرصت باید با روش های دائمی مجدد لوله تعمیر شود تا نشتی رخ ندهد.
با روش های زیر می توانید به صورت موقت نشتی لوله پلی اتیلن را رفع کنید:
استفاده از نوار آپارات
این نوارها چسب ندارند و وقتی دور لوله کشیده می شوند، لایه ها به هم جوش می خورند و یک لایه لاستیکی ضدآب ایجاد می کنند. از این نورها برای رفع نشتی های ریز و فشارهای پایین می توانید استفاده کنید. روش استفاده از نوار آپارارت برای تعمیر لوله پلی اتیلن ساده است و باید چند مرتبه نوار را دور لوله در قسمت سوراخ شده بپیچید. دقت داشته باشید که هنگام پیچیدن، نوار را تا حد ممکن بکشید تا لایه ها کاملا به هم بچسبند.
استفاده از خمیر اپوکسی
خمیر اپوکسی نوعی خمیر است که با ورز دادن فعال می شوند و پس از قرارگیری روی محل نشتی، مثل سنگ سخت می شوند. برای استفاده از این خمیرها، ابتدا باید محل را خشک و با سمباده زبر کنید. خمیر را روی سوراخ فشار دهید و اجازه دهید ۱۵ تا ۳۰ دقیقه خشک شود.
در تعمیر لوله پلی اتیلن با خمیر اپوکسی دقت داشته باشید که روی این لوله ها به دلیل چربی ذاتی پلیمر، چسبندگی ۱۰۰٪ دائمی ندارند و با لرزش لوله ممکن است جدا شوند. در نتیجه، در اولین فرصت باید از مجدد با روش های دائمی لوله را تعمیر کنید.
تعمیر لوله پلی اتیلن با تیوپ و بست فلزی
اگر هیچ ابزاری ندارید و فشار سیال داخل لوله پایین است، استفاده از یک تکه تیوپ لاستیکی مثل تیوپ دوچرخه یا ماشین و بست های فلزی به صورت موقت می تواند جلوی نشتی را بگیرد. تیوپ را چند مرتبه دور محل نشت بپیچید و با دو یا سه بست فلزی در اطراف سوراخ، آن را محکم کنید.
آیا لوله پلی اتیلن با چسب تعمیر می شود؟
پاسخ این سوال خیر است! هر چسبی برای این کار مناسب نیست. لوله های پلیاتیلن به دلیل سطح چرب و انرژی سطحی بسیار پایین، با چسب های معمولی تعمیر نمی شوند. برای مثال، چسب پلیکا به هیچ عنوان روی این لوله ها عمل نمی کند و پس از خشک شدن جدا میشود. اما برای رفع نشتی های جزئی و موقت، می توانید از فایبر فیکس یا نوار رزینی استفاده کنید که با ایجاد یک غلاف محکم دور لوله، جلوی خروج آب را می گیرد.
علاوه براین، چسب های اپوکسی مخصوص پلاستیک که به صورت خمیر یا چسب دوقلو هستند، اگر از نوع گرید PE باشند، برای پر کردن ترک های ریز کاربرد دارند. چسب های پایه پلیمری مثل پلی مکس نیز بیشتر نقش درزگیر و لرزش گیر دارند و نباید برای تحمل فشارهای کاری بالا روی آن ها حساب باز کرد.
دلایل نشتی لوله پلی اتیلن
بدون شک همیشه پیشگیری بهتر از درمان است! به همین دلیل اگر دلایل نشتی لوله آب پلی اتیلن را بشناسید، می توانید از ترکیدگی و سوراخ شدن لوله جلوگیری کنید. اصلی ترین دلایل سوراخ شدن و ترک خوردن لوله پلی اتیلن و نشتی آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
نصب و اتصال غیراستاندارد
بسیاری از نشتی های لوله پلی اتیلن به دلیل نصب و اتصال اشتباه و عدم رعایت استانداردها رخ می دهند. به عنوان مثال، اگر از اتصالات پیچی استفاده می شود، ممکن است مهره ها به خوبی سفت نشده باشند. در برخی از مواقع نیز این احتمال وجود دارد که مهره ها بیش از اندازه سفت شده و ترک خوردن بدنه اتصالات پلاستیکی می شود.
علاوه براین، در صورت تمیز نکردن لبه های لوله، وجود گرد و غبار یا نفوذ رطوبت هنگام جوشکاری لوله پلی اتیلن باعث می شود مولکول های پلی اتیلن به خوبی با هم ترکیب نشوند. در نتیجه، اتصال ضعیف ایجاد می شود و در اثر فشار سیال داخل لوله باز شده و نشتی اتفاق می افتد.
نشتی لوله به دلیل پدیده ضربه قوچ
وقتی شیر آب یا پمپ به طور ناگهانی قطع یا وصل می شود، موجی از فشار در لوله حرکت می کند که به آن اصطلاحا پدیده ضربه قوچ گفته می شود. اگر لوله پلی اتیلن ضعیف باشد یا ضریب فشار آن درست انتخاب نشده باشد، این ضربه ناگهانی باعث ایجاد ترک های طولی در بدنه لوله و نشتی می شود.
زیرسازی نامناسب لوله
لوله پلی اتیلن منعطف است، اما اگر در زیر آن سنگ های تیز وجود داشته باشد، با گذشت زمان و تحت فشار خاک یا عبور ماشین آلات، این سنگ ها به بدنه لوله فشار وارد می کنند. در نهایت این فشار منجر به سوراخ شدن و ترکیدگی لوله می شود.
تغییرات دمایی زیاد
انقباض و انبساط مداوم لوله مخصوصا در لوله های پلی اتیلن روکار، باعث خستگی آنها می شود. در این شرایط، اگر لوله از نوع استاندارد و ضد آفتاب نباشد، به مرور ترد و شکننده شده و می شکند.
کیفیت پایین مواد اولیه
استفاده از مواد ضایعاتی یا درجه دو در تولید لوله، باعث می شود که لوله در برابر فشار مقاومت نکند. این لوله ها معمولا دیواره های ناهمگن دارند و ضعیف ترین نقطه آن در اثر فشار به راحتی باز می شود.
روش های تشخیص نشتی لوله پلی اتیلن
حال این سوال ممکن است وجود داشته باشد که چطور متوجه شویم لوله پلی اتیلن توکار دچار نشتی شده است؟ با توجه به اینکه لوله های توکار در دل خاک یا در داخل دیوار کار شده اند، به راحتی نمی توان ترک و سوراخ شدن آن را تشخیص داد. در این شرایط می توان از روش های زیر استفاده کرد:
- بررسی ظاهری سطح زمین: به دنبال نقاطی باشید که خاک آنجا همیشه مرطوب است، گیاهان و علف های آن قسمت رشد غیرطبیعی و بیشتری دارند و یا زمین به صورت ناگهانی دچار نشست یا فرورفتگی شده است.
- استفاده از دستگاه نشت یاب آکوستیک: این دستگاه با تستفاده از امواج صوتی محل خروج آب از بدنه لوله را شناسایی می کند. در نتیجه بدون نیاز به حفاری بخش زیادی از زمین، می توانید محل دقیق ترکیدگی را تا عمق چند متری پیدا کنید.
- تست فشار: مسیر لوله را به چند بخش تقسیم کرده و با بستن شیرهای میانی، فشار هر قسمت را جداگانه چک کنید. بخشی که افت فشار سریعی دارد، محل وقوع نشتی است.
جمع بندی
براساس آنچه در این مطلب بررسی شد، برای انتخاب بهترین روش رفع نشتی لوله آب پلی اتیلن، به فشار بار و محل دسترسی لوله باید دقت کرد. در خطوط حساس و تحت فشار، جوش الکتروفیوژن و لب به لب تنها راهکار دائمی و قطعی هستند، اما برای مصارف کشاورزی و خانگی، می توانید از رابط های پیچی و کمربندهای عملیاتی استفاده کنید. فراموش نکنید که روش های چسبی و نواری فقط یک روش موقت هستند.
سوالات متداول
آیا لوله پلی اتیلن شکسته را می توان تعمیر کرد؟
بله، بهترین روش برای لوله های شکسته، استفاده از دستگاه جوش لب به لب برای سایزهای بالا یا بوشن الکتروفیوژن برای خطوط تحت فشار است که لوله را به صورت یکپارچه به هم متصل می کند.
بهترین چسب برای درزگیری لوله پلی اتیلن چیست؟
پلی اتیلن چسب پذیری بسیار پایینی دارد. چسب های معمولی مثل پلیکا روی آن جواب نمی دهند. بهترین گزینه برای درزگیری موقت، استفاده از خمیر اپوکسی مخصوص پلاستیک یا نوار فایبرفیکس است.
بهترین روش رفع نشتی لوله پلی اتیلن کشاورزی چیست؟
سریع ترین روش برای لوله های کشاورزی، استفاده از کمربند پیچی یا رابط های مکانیکی است که بدون نیاز به دستگاه جوش نصب می شوند.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.