اتصال لوله های پلی اتیلن به دلیل ساختاری شیمیایی این لوله ها، با روش های متنوعی از جمله حرارتی و جوشی برای خطوط پرفشار و روش های پیچی یا مکانیکی برای پروژه های کوچک انجام می شود. با انتخاب روش اتصال استاندارد می توان آب بندی را تضمین کرد و امکان اتصال لوله پلی اتیلن به لوله فلزی، گالوانیزه، چدنی، لوله سفید و سبز و غیره را فراهم کرد. در این مطلب از کاروگیت سازان انواع روش های اتصال دو لوله پلی اتیلن به هم و اتصال آن با سایر لوله ها را با جزئیات کامل بررسی می کنیم.
اتصال دو لوله پلی اتیلن
برای اتصال لوله های پلی اتیلن به هم، ابتدا باید به سه فاکتور بسیار مهم یعنی سایز لوله، میزان فشار خروجی و نوع کاربرد توجه کرد. به عنوان مثال، لوله پلی اتیلن با قطر کم مانند لوله های ۱۶ میلی متری آبیاری معمولا با اتصالات فشاری ساده متصل می شوند، اما در لوله های بزرگ فاضلابی و خطوط انتقال اصلی، تنها روش های جوش حرارتی استفاده می شوند.
یکی دیگر از فاکتورهای مهمی که باید به آن توجه داشت، میزان فشار بار است. براساس میزان فشار بار می توان مشخص کرد که روش های اتصال دستی برای لوله های پلی اتیلن مناسب است یا از ابزار باید استفاده شود. به همین دلیل، در پروژه های انتقال آب شهری با فشار بالا، استفاده از روش هایی مانند جوش الکتروفیوژن استفاده می شود.
مساله بسیار مهم دیگری که نمی توان از آن چشم پوشی کرد، ایجاد توازن میان هزینه و مهارت افراد در اتصال لوله پلی اتیلن است. چون روش های مکانیکی یا پیچی برای افراد غیرمتخصص و پروژه های کوچک بسیار سریع و کم هزینه هستند، اما روش های حرارتی اتصال لوله پلی اتیلن به تجهیزات گران و تکنسین ماهر نیاز دارد.
در حالت کلی لوله های پلی اتیلن با روش های زیر به هم متصل می شوند که هر کدام زیرمجموعه های دیگری دارند:
- اتصال حرارتی لوله پلی اتیلن (اتصال با اتو)
- اتصال جوشی لوله پلی اتیلن
- اتصال مکانیکی لوله پلی اتین
این روش ها براساس شرایط پروژه، سایز لوله ها و میزان فشار داخلی و خارجی انتخاب می شوند.
اتصال حرارتی لوله پلی اتیلن
بهترین روش برای متصل شدن دو لوله پلی اتیلن به یکدیگر، حرارت دادن لوله ها است. در این روش خطوط انتقال کاملا یکپارچه می شوند و احتمال نشت سیال از آنها به شدت کاهش پیدا می کند. در اتصال حرارتی لوله پلی اتیلن، دمای استاندارد ۲۱۰ درجه و زمان بندی ۵ تا ۱۰ ثانیه برحسب شرایط محیط بهترین گزینه هستند. علاوه براین، سرعت عمل بالا نیز اهمیت زیادی دارد، چون فقط 5 ثانیه برای اتصال دو لوله به هم فرصت دارید. در نهایت، باید 10 تا 20 دقیقه صبر کنید تا محکم و بدون نشتی ایجاد شود.
پرکاربردترین اتصال حرارتی لوله های پلی اتیلن، استفاده از جوش لب به لب یا اتصال با اتو است:
نحوه اتصال لوله پلی اتیلن با اتو (جوش لب به لب)
اتصال لوله های پلی اتیلن با اتو یا استفاده از جوش لب به لب یکی از مقاوم ترین اتصالات را ایجاد می کند. به همین دلیل در لوله های اصلی انتقال آب، شبکه فاضلاب ثقلی و فشاری، خطوط انتقال مواد شیمیایی و صنعتی و لوله های دفن شده در زیر خاک و آسفالت از این روش استفاده می شود. سایز لوله های مورد استفاده در این روش در اغلب مواقع بیشتر از 110 میلی متر است.
مهم ترین مزیت اتصال لوله های پلی اتیلن با جوش لب به لب نسبت به اتصالات پیچی، شل نشدن محل اتصال و ایمنی بالای آنها است. مراحل اتصال دو لوله پلی اتیلن با اتو به صورت زیر است:
- ابتدا دو سر لوله را با دستگاه رنده مخصوص یا اره صاف کنید تا وقتی روبروی هم قرار میگیرند، هیچ درزی بین آن ها نباشد.
- محل اتصال را با یک دستمال تمیز و کمی الکل پاک کنید. وجود گرد و غبار باعث نشت محل اتصال با گذشت زمان می شود.
- دستگاه اتو را روشن کرده و منتظر بمانید تا به دمای استاندارد حدود ۲۱۰ درجه سانتی گراد برسد.
- دو سر لوله را به دو طرف صفحه داغ اتو بچسبانید تا لبه ها نرم شوند.
- دو سر لوله ها را کمی به هم فشار دهید تا لبه های لوله نرم شود. تا زمانی دو سر لوله را به هم فشار دهید که یک لایه نازک حلقوی برجسته یا همان بند جوش در محل اتصال آنها ایجاد شود. توجه داشته باشید، اگر جوش شما در پایان شبیه به یک حلقه متقارن و یکنواخت دور لوله شده است، یعنی کار را درست انجام داده اید. اگر یک طرف ضخیم تر یا کج است، لوله ها را هم تراز نگه نداشته اید و در آینده با مشکل مواجه می شوند.
- اجازه دهید لوله به صورت طبیعی در دمای محیط سرد شود. به هیچ عنوان در این مرحله نباید روی محل اتصال لوله های پلی اتیلن آب سرد بریزید. تا زمانی که محل جوش خنک نشده است، هیچ فشاری به لوله وارد نکنید.
اتصال جوشی لوله پلی اتیلن
در پروژه های صنعتی و عمرانی با حساسیت بالا از قبیل خطوط گاز و آب پر فشار شهری، انتقال سیال بدون حتی یک قطره نشتی باید انجام شود. در این شرایط بهترین روش برای اتصال دو لوله پلی اتیلن، روش های جوشی است که به سه مدل براساس شرایط انجام می شود:
جوش الکتروفیوژن
در این روش رابط هایی استفاده می شود که در بدنه آنها سیم های مسی و المنت قرار گرفته است. برای اتصال لوله ها داخل رابط قرار می گیرند و دستگاه مخصوصی به دو فیش روی رابط متصل می شود. جریان برق باعث داغ شدن المنت ها و ذوب شدن همزمان لوله و رابط از داخل می شود. این اتصال به قدری قوی است که محل جوش از لوله محکم تر می شود.
جوش زینی
جوش زینی برای انشعاب گیری از لوله های اصلی پلی اتیلن بدون نیاز به قطع کردن لوله است. در این روش، یک اتصال زینی شکل روی بدنه لوله ذوب و چسبانده می شود و مراحل کار به صورت زیر است:
- محل اتصال روی لوله اصلی را تمیز و اکسیدزدایی کنید.
- با استفاده از اتوی مخصوص که یک طرف آن مقعر (مادگی برای لوله) و طرف دیگر محدب (نرینگی برای اتصال زینی) است، بدنه لوله و کف اتصال را همزمان داغ کنید.
- پس از رسیدن به دمای ۲۱۰ درجه و ایجاد حالت خمیری، اتصال را با فشار یکنواخت روی بدنه لوله قرار داده و چند ثانیه نگه دارید.
- بعد از خنک شدن کامل جوش، با استفاده از یک مته یا دستگاه کاتر مخصوص، بدنه لوله اصلی را از داخل سوراخ انشعاب سوراخ کنید تا جریان آب برقرار شود.
نحوه اتصال لوله پلی اتیلن بدون اتو (اتصال مکانیکی و پیچی)
اتصالات پیچی یا مکانیکی برای پروژه های کوچک و سیستم های آبیاری فضای سبز و باغات بیشترین کاربرد را دارد، چون بدون نیاز به دستگاه حرارتی و اتو اتصال را انجام می دهند. این گروه از اتصالات پلی اتیلن از پنج بخش اصلی بدنه، سرپیچ، اسپلیت رینگ برای قفل کردن لوله، بوشینگ و اورینگ برای آب بندی تشکیل شده اند. در این روش، لوله به راحتی داخل اتصال قرار گرفته و با سفت شدن سرپیچ، یک اتصال محکم و ایمن ایجاد می شود که تا فشار ۱۰ الی ۱۶ بار را به خوبی تحمل می کند.
اصلی ترین مزیت این روش، قابلیت باز و بسته کردن مجدد و سرعت بالای اجرا آنها در شرایط محیطی مختلف است. اما برای این اتصالات برای لوله های سایز کوچک طراحی شده و برای لوله های بزرگ کاربرد ندارند.
مقایسه بهترین روش اتصال لوله پلی اتیلن
در جدول زیر روش های اتصال لوله های پلی اتیلن براساس نوع پروژه و سایز لوله ها مقایسه شده اند:
نحوه اتصال لوله های پلی اتیلن به سایر لوله ها
لوله های پلی اتیلن با روش های مختلف قابل اتصال به لوله های فلزی، چدنی، گالوانیزه و لوله سفید و سبز است. انجام این کار نیاز به دقت بسیار بالایی دارد و استانداردها باید رعایت شوند. در ادامه طریقه اتصال لوله پلی اتیلن به سایر لوله ها را بررسی می کنیم:
اتصال فلنجی لوله پلی اتیلن
اتصال فلنجی یکی از روش های استاندارد برای اتصال لوله های پلی اتیلن به تجهیزات فلزی، شیرآلات چدنی و پمپ است. در این روش، ابتدا یک قطعه به نام فلنج آداپتور به انتهای لوله پلی اتیلن جوش داده می شود و سپس یک رینگ فلزی پشت آن قرار می گیرد. این ساختار اجازه می دهد تا لوله پلیاتیلن به راحتی و از طریق پیچ و مهره به فلنج مقابل در سمت لوله فلزی یا دستگاه متصل شود.
اتصال فلنجی قابلیت باز و بسته شدن آسانی دارد و در آینده می توان سیستم لوله کشی را راحت تعمیر و نگهداری کرد. علاوه براین، با استفاده از یک واشر یا گسکت در میان دو فلنج، می توان آب بندی کامل ایجاد کرد.
نحوه اتصال لوله پلی اتیلن به لوله فلزی
با توجه به اینکه لوله های فلزی و پلی اتیلن از نظر جنس و میزان مقاومت در برابر فشار و دما با هم تفاوت دارند، اتصال آنها با چالش های زیادی همراه است. در حالت کلی برای اتصال این دو نوع لوله از روش های رزوه ای و فلنجی استفاده می شود. اتصال رزوه ای برای لوله های با قطر کم استفاده می شود و به صورت زیر انجام می شود:
- ابتدا سر لوله فلزی را تمیز کرده و اگر رزوه ندارد، با استفاده از دستگاه آن را رزوه کنید.
- یک قطعه به نام رابط یک سر دنده یا مغزی پلی اتیلن تهیه کنید. این قطعه از یک طرف به صورت پیچی به لوله پلی اتیلن وصل می شود و طرف دیگر آن دارای رزوه هایی متناسب با لوله فلزی است.
- رزوه های لوله فلزی را با مقدار کافی نوار تفلون یا کنف و خمیر بپوشانید تا از نشتی جلوگیری شود.
- بخش فلزی را به بخش پلی اتیلنی بپیچانید. دقت کنید که بیش از حد فشار وارد نکنید تا رزوه های پلاستیکی دچار ترک خوردگی نشوند.
اگر لوله ها سایز بالایی دارند و فشار سیال داخل آنها زیاد است، از فلنج برای اتصال استفاده می شود. اتصال فلنج به لوله پلی اتیلن به صورت زیر است:
- قطعه پلی اتیلنی به نام فلنجآداپتور را به روش جوش لب به لب به سر لوله پلی اتیلن وصل کنید.
- قبل از اتمام جوشکاری یا از طرف دیگر لوله، یک رینگ فلزی را داخل لوله بیندازید تا پشت لبه ی فلنج آداپتور قرار گیرد.
- سر لوله فلزی که از قبل دارای فلنج است را روبروی فلنج پلی اتیلنی قرار دهید.
- یک واشر لاستیکی مخصوص بین دو صفحه فلنج بگذارید تا فضای خالی پر شود.
- پیچ ها را از سوراخ های رینگ فلزی و فلنج فلزی عبور داده و به صورت ضربدری سفت کنید تا فشار به طور یکنواخت توزیع شود.
نحوه اتصال لوله پلی اتیلن به لوله سفید و سبز
لوله های پلی اتیلن را نمی توان به لوله سفید و سبز یا پلی پروپیلن جوش داد و اتصال آنها با اتصالات یک سر دنده انجام می شود. برای این کار ابتدا یک بوشن یک سر دنده را با اتو به لوله سفید متصل کنید. یک رابط یک سر دنده را به لوله پلی اتیلن متصل کنید. در نهایت می توانید این دو قطعه را با نوار تفلون به هم متصل کنید.
اگر سیستم های آبیاری و کشاورزی که فشار آب پایین است می توانید از رابط های پیچی مخصوص به نام بوشن تبدیل استفاده کنید.
اتصال لوله پلی اتیلن به گالوانیزه
برای اتصال لوله پلی اتیلن به گالوانیزه مانند سایر لوله های فلزی در شرایطی که لوله سایز بزرگ دارد، می توان از اتصال فلنجی استفاده کرد. برای لوله های کوچک تر این اتصال با اتصالات پیچی یک سردنده ایجاد می شود.
اتصال لوله پلی اتیلن به پی وی سی
اتصال لوله پلی اتیلن و پی وی سی از طریق جوش دادن یا چسب انجام نمی شود. بهترین روش اتصال این دو نوع لوله به هم، استفاده از رابط های پیچی و تبدیلی است که یک سمت آن ها به صورت فشاری به پلی اتیلن و سمت دیگر به صورت رزوه ای یا فیتینگ به لوله پلیکا یا پی وی سی متصل می شود.
سخن آخر
بعد از انتخاب روش اتصال، نحوه اجرای آن از اهمیت بالایی برخوردار است. به عنوان مثال، اگر بعد از اتصال لوله ها با روش حرارتی گره جوش نامتقارن ایجاد شده و یا روش آن حفره مشاهده می کنید، نشانه اشکال در اجرای کار است. به همین دلیل پیشنهاد می کنیم تمام استانداردهای هر یک از روش های اتصال دو لوله پلی اتیلن به هم و اتصال این لوله ها به لوله های فلزی و غیره را مطالعه و رعایت کنید.
سوالات متداول
اتصال لوله پلی اتیلن با چسب امکان پذیر است؟
خیر. ساختار شیمیایی پلی اتیلن به گونه ای است که هیچ نوع چسبی نمی تواند مولکول های آن را ذوب کرده یا به هم پیوند دهد.
اتصال لوله پلی اتیلن با لوله سبز چطور انجام می شود؟
لوله سبز همان لوله پلی پروپیلن یا لوله سفید است و با اتصالات یه سر دنده می توان آن را به لوله پلی اتیلن متصل کرد.
اتصال لوله پلی اتیلن به چدنی چطور انجام می شود؟
اتصال لوله پلی اتیلن به چدنی با استفاده از اتصال فلنجی و قرار دادن یک واشر لاستیکی در میان آن ها انجام می شود.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.